السيد محمد حسين الطهراني

86

نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى)

كه امروز بر دنيا حكمفرماست سازش بيشترى دارد ، و ثالثاً با تجزيه عقاقير ميتوان موادّ مضرّ و سمّى آن را كنار ريخت ، و با تركيب موادّ نافع از چند دوا ، داروى خاصّى را كه مورد نظر است تهيّه كرد . اين عمل گرچه منافعى را متضمّن است و ليكن ضررهائى را نيز در بردارد : اوّلًا دواهاى طبيعى و گياهان طبّى ، بدون ضرر و بدون خرابى ممكن است سالها عمر كنند ، امّا دواهاى ساختگى زود فاسد مىشود ؛ و براى رفع فساد بايد تدابيرى را انجام دهند تا دارو مدّت معيّنى دوام داشته باشد . و آن تدابير كه بالاخره بواسطه يك عمل شيميائى و يا يك عمل فيزيكى بر روى دارو مىباشد ، در بدن بيمار بى تأثير نيست . و كم كم در اثر رسوب موادّ غير نافعه و واكنشهاى سلّولها در ورود آن ، بدن را تدريجاً رو به ضعف و نقاهت ميبرد . و ثانياً استعمال آمپول يعنى يك مادّه خارجى را دفعةً در شريان قلب و يا در عضله داخل كردن ، ايجاد عكس العمل نامطلوب دارد . عموم غذاها و داروها بايد از مجارى طبيعى همچون معده و ريه وارد بدن شوند . ثالثاً داروى ساخته شده از اين فرمولها ، داروئى است كه آن را براى تمام جهان اعمّ از نقاط گرمسير و سردسير و معتدل ، و براى هر گونه مزاج و هر صنف و نوعى از مردمان تجويز ميكنند . در حالى كه ملاحظه موقعيّت آب و هوا و كيفيّت جغرافيائى ، همانطور كه در اصل طبيعت و صحّت انسان مؤثّر است ، در كيفيّت معالجه و تعيين نوع دارو ، بى اثر نخواهد بود . روى همين اصل است كه بو على سينا در كتاب « قانون » ميگويد : وَ كُلٌّ يُداوَى عَلَى نَبْتِ بَلَدِه . يعنى : هر مريضى را بايد با همان گياهى كه در شهرش روئيده مىشود معالجه كرد ؛ نه با گياه شهر ديگرى . و اين مطلب در طبّ قديم ملاحظه ميشد ؛ و داروهائى را كه حكيمان